Adalar’da fayton durdurulduğundan beri neler yaşandı? Atlar özgür mü?

2017 Aralık
2017 yılı sonbahar taramasında Adalar’da 18 ruam vakası tespit edildi. Vakaların tamamı Büyükada’da görüldü.

19 Aralık 2017: Adalar Kaymakamı başkanlığında yapılan toplantıda Adalar’a at-giriş çıkışı yasaklandı, şu kararlar alındı:

  • Hastalık mihraklarının yok edilmesi için atların bir ay süreyle faytona koşulmasının yasaklanması ve atların ahırlardan çıkarılmaması
  • İSPARK Fayton park alanının ve yolların acil temizlik ve dezenfeksiyonunun yapılarak hijyen yönünden iyileştirilmesi, bu işlemin İSPARK tarafından 15 günde bir ve 3 ay süreyle yapılması ve yaptırılması.

5 Şubat 2018

Yukarıda alınan kararlar, 1,5 aylık gecikmeyle ilgili kurumlara tebliğ edildi.

2 Haziran 2018
Haytap (Hayvan Hakları Federasyonu) yöneticilerinin çağrısı ile bir araya gelen “hayvan severler” Büyükada’da, “Atların Adalar’daki fayton taşımacılığında kullanılmamasını, yerlerini akülü faytonların alması” talebiyle eylem yaptı.

16 Haziran 2018
Adalar’a at giriş çıkışının yasaklanması, yaz aylarında at sayısını arttırıp kışın atların bir kısmını çiftliklere gönderen faytoncuları sıkıntıya soktu. Yetkililerle görüşerek sorunu çözemeyen Faytoncular Odası’nın çağrısıyla faytoncular greve gitti. 

Seçim kampanyası için Adalar’a gelen Bakan Berat Albayrak ve milletvekillerinin araya girmesiyle, Maltepe ve Kartal’a kadar getirilmiş, adaya sevk için bekleyen atlara izin çıktı. 16 Haziran’da atlar adaya getirildi. Sevkiyatı izlemek için orada bulunan fayton karşıtı aktivistler ile faytoncular arasında çıkan kavga medyaya yansıdı.

17 Haziran 2018

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan Yenikapı mitinginde yaptığı konuşmada, “Adalar’daki atları, faytonların boyunduruğundan kurtarıp özgürlüklerine kavuşturmak için bir çalışma yürütüyoruz” dedi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mevlüt Uysal ise, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, sözlerinin ardından yaptığı açıklamada Adalar’da ulaşım sorununun çözüleceğini söyledi ve bunu yaparken “Faytoncu esnafımız da rahat olsun. Onları mağdur etmeyeceğiz.” dedi.

Temmuz 2018

Adalar Kent Konseyi Ulaşım Çalışma Grubu, Faytoncular Odası ile birlikte Adalı esnaf ve sivil toplumla toplantı yaptı. Faytonculukta kötü gidişe dikkat çeken ve acil önlem gerektiren konulara işaret edildi. Ancak, at-giriş çıkışının yasak oluşunun da etkisiyle Büyükada’ya denetimsiz at girişi devam etti.

2019 yaz dönemi

Büyükada’da bazı atlardaki burun akıntısı gibi belirtilerle ruamdan şüphe eden bazı faytoncular bu atlara test yapılmasını istedi. Ancak İlçe Tarım Müdürlüğü duruma müdahale etmedi.

3 Temmuz 2019
TBMM Hayvan Hakları Komisyonu üyesi milletvekilleri Büyükada’yı ziyaret etti.

Ekim 2019
TBMM Hayvan Hakları Komisyonu çalışmalarını tamamladı ve hazırladığı raporu TBMM Başkanlığı’na gönderdi. Adalar’daki sivil oluşumlar rapordaki veri ve önerilere eleştiriler yönelttiler: Atların yaşam süresinin çok kısa olduğu iddiası ve ölen at sayıları doğru değildi.

20 Ekim 2019

Adalar’da 133 faytoncu, faytonculuğun düzenlenmesi talebinde bulundu: “Aşağıda imzası bulunan biz faytoncular her zaman atlara eziyet, müşteriye kötü muamele edilmesine karşı olduk. Her türlü eziyet ve kötü muamelenin cezalandırılması için meslek icramızın sıkı bir yönetmelikle denetim altına alınmasını istedik ancak gerek Adalar Belediyesi’ne, gerek Adalar Kaymakamlığı’na, gerekse İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne hazırlanan yönetmelik taslaklarıyla yıllardır yaptığımız başvurularımıza hiçbir şekilde cevap verilmemiştir.”

20 Aralık 2019

İstanbul Valiliği’nin Adalar’da üç ay boyunca “faytona at bağlama” yasağı getirmesiyle Burgazada, Heybeliada ve Büyükada’daki bütün atlar ahırlarına kapatıldı.

Resmî rakamla 1378 olan at sayısının kaçak getirilenlerle 1700 civarı olduğu tahmin ediliyor. İlk haftada 105 at, ruam oldukları iddiasıyla itlaf edildi. İstanbul Valiliği’ne iletildiği belirtilen test sonuçları kamuoyuna hâlâ açıklanmadı. Ruam iddiasıyla öldürülmeye götürülürken kaçan bir atın test sonucu negatif çıktı, öldürülenler arasında başka sağlıklı atlar da olabilir.

İBB İspark Ahırı, 13 Şubat 2020.

“Karantina” denen bu üç aylık sürede birçok at hareketsizlikten kaynaklanan nedenlerle hayatını kaybetti. İlçedeki hayvanların sağlığından sorumlu İlçe Tarım Müdürlüğü ve 2007’de kurulan İBB İspark Ahırı’ndan sorumlu bulunan İBB kaç atın hangi nedenle öldüğünü takip etmiyor ve halen açıklamıyor.

23 Aralık 2019

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Adalar’da ulaşımın yaz sezonundan itibaren “elektrikli ve lastikli araçlarla” yapılacağını açıkladı. İmamoğlu “Yaklaşık 35 faytonun simgesel olarak devam etmesi konusunda Adalar’daki sakinlerin bir kanaati var. Tüm hizmetler belediye tarafından verilecek,” diye konuştu ve “35 tane fayton sürecine de şahsen ben de karşıyım ancak Adalar’daki katılımcı süreç devam ediyor” dedi.

(Ekrem İmamoğlu bu süreçte Adalar’daki vatandaşlar ve sivil toplumla görüşmedi. Kararların dayanağı olarak gösterilen çalıştay [28 Ağustos 2019] özellikle Adalıların davet edilmediği, katılımcılığın sağlanamadığı söylenerek eleştirilmiş, çalıştayda İBB’nin yansıttığı gibi kararlar alınmamıştı.)

16 Ocak 2020

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi, Adalar’da fayton kullanımının yasaklanması, fayton ve atların belediye tarafından satın alınması teklifini oylayarak kabul etti. İBB Sözcüsü Murat Ongun atların Tarım Bakanlığı tarafından gösterilecek doğal yaşam alanlarında yaşayacağını söyledi.

28 Şubat 2020

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin satın aldığı at sayısı 1225 olarak bildirildi.

Mart 2020

İBB Heybeliada’dan 145 at satın aldı. Hiçbir at ve faytonu satmak istemediğini söyleyen Heybeliadalı at sahipleri, Mart’ın ilk haftasında atlarını satmazlarsa hiç satamayacakları, ahır arazisi belediyece Tarım ve Orman Bakanlığı’na iade edildiğinden ahırlar kaçak sayıldığı için kendilerine ceza kesileceği, atlarını daha sonra satacak olurlarsa paralarını uzun süre alamayacakları gibi tehditlerle atlarını satmak zorunda kaldılar. Elindeki at sayısı böylece 1370 oldu.

12 Mart 2020
İBB, 4000 TL’ye satın aldığı atları ücretsiz olarak sahiplendireceğini açıkladı.

16 Mart 2020

Artık fayton da ruam da olmadığı halde, İstanbul Valiliği atların karantina süresini 3 ay daha uzattı. Atlar hapis kalmaya devam etti. 

25 ve 27 Mart 2020

Valilik kararıyla, Burgaz ve Heybeliada’daki ahırlar yıkıldı. Ruam hastalığının hiç görülmediği bu adalardan alınan atlar da ruamın görüldüğü Büyükada’daki İspark ahırına ve naylon çadırlara götürüldü. Hastalık gerekçesiyle ahır ve çadırlara kapatılan atların ayırt edilmeden bir arada tutulması hastalığın yayılmasına zemin hazırladı.

Burgazada’da ahırlar yıkılırken bölgeden uzaklaştırılan, İBB’ye satılmamış atlar. (Fotoğraftaki alaca at, yıkımdan birkaç gün sonra sahibi tarafından ada dışında bir yere, ama değerini bilecek insanların olduğu bir yere götürüldü.)

29 Mart 2020

Adaların Atları Platformu’na, Urfa’dan gelen bir şahsın Adalar’dan 500 at almak istediği, Adana’dan iki kişininse 100’er at almak istediği bilgisi ulaştı. Platform, bilgiyi üç ayrı kaynaktan teyit ettikten sonra, bu kadar çok sayıda atın ancak kesilmek için alınacağı görüşüyle kamuoyunu atların verilmesine karşı çıkmaya davet etti.

31 Mart 2020

Oluşan tepki üzerine İBB atların bu şahıslara verilmediğini ve 31 Mart itibarıyla elinde 1167 at bulunduğunu yazılı olarak açıkladı. Adaların Atları Platformu atların bedavaya verilmesinin onları hayati tehlikeye soktuğunu, İBB’nin sahiplendirme şartları olması ve bunların kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi, ayrıca atların, yaşam alanları olan Adalar’dan alınıp belirsizliklere sürülmemesini istedi.

28 Şubat’ta verilen rakamla Heybeliada’dan alınan atların sayısı toplandığında, İBB’nin elinde bulunması gereken at sayısı 1370 olduğundan, arada geçen 1 ay içinde İBB’nin elindeki atların 203’ünün öldüğü anlaşılıyor. (İBB 31 Mart’tan bu yana elindeki at sayısını açıklamadı.)

12 Nisan 2020

Atların hapsedilmesinin 115. gününde, 12 Nisan’da İBB İspark ahırının arkasında ufak, taşlık ve eğimli bir alan “padok” olarak açıldı. Atların hareket ihtiyacı hayati önemde olduğundan bu olumlu bir gelişmeydi. Ancak bu alana aynı anda en çok 50 at çıkabiliyor, İspark’ın kapasitesi ile 800 at. Buna göre atlar bu “havalandırma” alanına en sık haftada çıkabilir, kalan zamanda ahırlarda ve naylon çadırlarda bağlı tutulmaktadır.

19 Nisan 2020

Çok kısa zaman öncesine kadar Belediyece at mezarlığı ve çöplük olarak kullanılan Aya Nikola ahır bölgesinde, naylon çadırlarda tutulan 200 kadar at için de “padok” açıldı. Adaların Atları Platformu’nun da çabalarıyla İBB buradan kamyon kamyon çöp taşıdığı halde alan hala çöp, moloz ve taşlarla dolu. Atlar, belki de burada kardeşleri gömülü olduğu için, alanın bazı yerlerine gitmiyor.

Aya Nikola naylon çadırlarının ölündeki “padok” denen havalandırma alanında bir at. Haziran 2020. Fotoğraf: Adaların Atları.

15 Mayıs 2020
Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli, Covid-19’a karşı aşı geliştirilmesi çalışmalarında önemli bir adım olarak sunulan antiserumun atlar tarafından üretilmeye başlanacağını açıkladı.

30 Mayıs 2020

Adalar’a getirilecek motorlu araçlar için yollar çizildi, orman yollarının yanlarına otoban bariyerleri çekildi.

5 Haziran 2020

İBB’nin satın almış olduğu atların 20’si İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi’nin Atçılık Yüksek Okulu’na gönderildi. Bu sevkiyat için önceki hafta 50 kadar ata ruam testi yapılmış, sonuçları negatif çıkmıştı. Atların durumunu takip eden kişi ve dernekler sevkiyattan önce İ.Ü. yetkilileriyle görüşerek atların eğitimde kullanılacağı ve ziyaret edilebileceği bilgisini aldı.

7 Haziran 2020

Atların sahiplendirilmesi haberi, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na ait sosyal medya kanallarından, bütün atların çok iyi durumda olduğu ve sahiplendirilerek hep birlikte kurtuldukları gibi bir izlenim veren video paylaşıldı. Gönderilen 20 at dışındaki tüm atlar halen hapisteydi.

8 Haziran 2020

20 at, eğitim faaliyetlerinde kullanılmak üzere Fırat Üniversitesi’ne gönderildi.

8 Haziran 2020

Adalar İlçe Tarım Müdürlüğü, atını satmayan kişilere ahırları yıkılamadığından dolayı orman alanını işgalden ceza kesileceği haberini gönderdi. Atlarına ait oldukları adada bakmak isteyen kişiler uzun zamandır kendilerine uygun yer gösterilmesini, ahır alanlarını kiralamak istediklerini bildirdiği halde böyle bir yer gösterilmedi. Adalar Belediyesi, İlçe Tarım Müdürlüğü ve İBB yetkilileri Vali Ali Yerlikaya’nın “Adalar’da tek at kalmayacak” dediğini, bu nedenle arazi tahsis edilmediğini aktarıyor.

10 Haziran 2020

Adaların Atları Adalarda Yaşasın kampanyasıyla toplanan 21 binden fazla imza, İstanbul Valiliği, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Tarım ve Orman Müdürlüğü, Adalar Kaymakamlığı ve Adalar İlçe Tarım Müdürlüğü’ne iletildi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s